Pozytek.gov.pl - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Departament Ekonomii Społecznej i Pożytku Publicznego

  • Zmień rozmiar czcionki
  • Drukuj

O potrzebie rozwoju poradnictwa obywatelskiego w Polsce

Współczesne europejskie państwo nie może funkcjonować bez dobrze zorganizowanego poradnictwa obywatelskiego.

Współczesne europejskie państwo nie może funkcjonować bez dobrze zorganizowanego poradnictwa obywatelskiego. Zgodnie z definicją przyjętą w ramach projektu „Opracowanie kompleksowych i trwałych mechanizmów wsparcia dla poradnictwa prawnego i obywatelskiego w Polsce” współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, porada obywatelska polega na „opracowaniu i przekazaniu zgłaszającym się podmiotom rzetelnych, skonkretyzowanych i zindywidualizowanych zestawów informacji o różnych możliwościach rozwiązania problemu i o związanych z nimi konsekwencjach, wspieraniu ich – z poszanowaniem samodzielności w podejmowaniu decyzji – w dokonywaniu wyboru sposobu postępowania oraz, w razie potrzeby, sporządzaniu wspólnie z nimi planu działania i pomocy w jego realizowaniu”.

Z cytowanej definicji porady obywatelskiej nie wynika wprost, że poradnictwo obywatelskie to informowanie o przysługujących obywatelom prawach i wolnościach oraz spoczywających na nich obowiązkach w zakresie istotnym dla rozwiązania danego problemu oraz pomoc w wyborze optymalnego rozwiązania, ale taka interpretacja wydaje się w pełni uprawniona, ponieważ jednoznacznie wyjaśnia sens i znaczenie poradnictwa obywatelskiego. Należy pamiętać, że obywatelstwo to więź prawna łącząca osobę fizyczną – obywatela z państwem, na mocy której obywatel ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec obywatela. Tak pojmowana obywatelskość, łączy się z funkcjonowaniem społeczeństwa obywatelskiego i będącej jego nieodłączną częścią - sfery publicznej, której koncepcje sformułował po raz pierwszy w 1962 roku J. Habermas. Definiuje on sferę publiczną jako przestrzeń, w której może realizować się prawdziwie demokratyczne uczestnictwo obywateli w kształtowaniu wspólnych norm konsensu i porozumienia, w formowaniu opinii publicznej, a tym samym wpływanie na instytucje systemu. Z obywatelskości wynika obowiązek stosowania się do prawa państwa, w którym obywatel żyje, dlatego dobrze zorganizowane państwo dla zapewnienia swojego skutecznego funkcjonowania powinno zapewnić dostęp obywateli do wiedzy o ich prawach, wolnościach i obowiązkach.

Skuteczna komunikacja pomiędzy obywatelami a władzą, może się przyczynić do zwiększenia poczucia odpowiedzialności obywateli, co w konsekwencji ma pozytywny wpływ na kształtowanie się społeczeństwa obywatelskiego opartego na zasadach wspólnotowości i współodpowiedzialności. Służy temu właśnie poradnictwo obywatelskie, które powinno być wspierane przez państwo, ponieważ dla jego sprawnego funkcjonowania edukacja obywatelska jest warunkiem koniecznym. Państwo współorganizując i finansując poradnictwo obywatelskie powinno jednak wyzbyć się pokusy ingerowania w jego strukturę, organizację oraz metodologię działania, ponieważ poradnictwo obywatelskie musi pozostawać merytorycznie i intelektualnie działaniem niezależnym od państwa. Trudno jest promować niezależność poradnictwa obywatelskiego i dążenia do prawdy, gdy autonomia i niezależność intelektualna nie są wartościami szczególnie cenionymi. Zapewnienie tej niezależności nie jest jednak rzeczą niemożliwą, zależy od woli decydentów i determinacji w działaniu. Oczekiwanym postulatem organizacji prowadzących działania związane z poradnictwem obywatelskim jest zapewnienie współodpowiedzialności za organizację i funkcjonowanie poradnictwa obywatelskiego, przy zachowaniu jego autonomii i niezależności. Podmioty te są świadome trudności organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem poradnictwa obywatelskiego, dlatego podejmują trudne działania samoorganizacji i zrzeszania się w celu standaryzacji form wykonywania poradnictwa obywatelskiego, samokontroli oraz wzajemnego merytorycznego wsparcia. Takim szczególnie udanym przedsięwzięciem jest powołanie w kwietniu 1998 r. do wspomagania rozwijającej się sieci biur porad obywatelskich w Polsce organizacji pozarządowej Związku Biur Porad Obywatelskich. Celem Związku jest zapewnienie obywatelom wiedzy o przysługujących im prawach, tak aby potrafili w aktywny i skuteczny sposób rozwiązywać swoje problemy, a także podejmować działania na rzecz pożądanych społecznie zmian.

Cały artykuł dostępny pod adresem http://wiadomosci.ngo.pl/wiadomosci/902149.html

Oprac. ZBPO

Tagi:

Polecamy