Pozytek.gov.pl - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Departament Ekonomii Społecznej i Pożytku Publicznego

  • Zmień rozmiar czcionki
  • Drukuj

Oblicza ekonomii społecznej

Szósty numer półrocznika „Ekonomia Społeczna"

Serdecznie zapraszamy do lektury szóstego numeru półrocznika „Ekonomia Społeczna" - publikacji, której podstawowym celem jest upowszechnianie wiedzy z zakresu ekonomii społecznej. Półrocznik jest dostępny w wersji elektronicznej na stronie www.ekonomiaspoleczna.msap.pl w zakładce Półrocznik Ekonomia Społeczna.

Szósty numer półrocznika zawiera teksty dotyczące istotnych kwestii z zakresu ekonomii społecznej, pokazujące, w kolejnej już odsłonie, wielość i różnorodność zjawisk i procesów zachodzących w tym obszarze.

Numer ten otwiera artykuł K. Herbsta zatytułowany „Perspektywy ekonomii społecznej". Autor omawia
w nim praktyki utylitarnego wykorzystania idei ekonomii społecznej na potrzeby krótko- czy średnioterminowych projektów polityk publicznych. Zdaniem Autora, przedmiotem zasadniczej dyskusji w Polsce powinna stać się relacja między światem ekonomii społecznej a praktyką powierzania realizacji zadań w obszarze polityki społecznej.

Tekst J. Klicha pt. „Przedsiębiorczość i społeczna przedsiębiorczość jako przedmiot badań" odnosi się do społecznej przedsiębiorczości jako przedmiotu badań  w ujęciu zaproponowanym przez H.E. Aldricha.

Autor prowadzi swoje analizy z perspektywy sześciu kryteriów: sieci kontaktów (social networking), możliwości publikacji (publication opportunities), szkoleń i kształcenia (training and mentoring), fundacji i Ľródeł finansowania (major foundations and funding sources),wzmocnienia tożsamości dyscypliny (reinforcing the identity of social entrepreneurship research)oraz wpływu globalizacji (globalizing forces). W oparciu o analizę literatury przedmiotu Autor sformułował tezę, że społeczna przedsiębiorczość znajduje się na początkowym etapie stawania się specjalnością naukową. Do szczególnych wyzwań, przed którymi stoi społeczna przedsiębiorczość, Autor zaliczył m.in. poziom konceptualizacji, brak legitymizacji, trudności ze znajdowaniem współpracowników oraz brak danych (ilościowych i jakościowych). Równocześnie jednak stwierdził on, że społeczna przedsiębiorczość jest atrakcyjnym badawczo obszarem - tworzącym szansę dla badaczy chcących poświęcić się tej problematyce.

W szóstym numerze półrocznika znalazły się dwa artykuły poświęcone problematyce spółdzielczości. A. Piechowski w artykule zatytułowanym „Wartości i zasady spółdzielcze a społeczeństwo obywatelskie i gospodarka społeczna" przypomina genezę zasad spółdzielczych obecnych w różnych prądach ideowych związanych z rozwojem historycznym spółdzielczości, ich ewolucję i próby skodyfikowania przez Międzynarodowy Związek Spółdzielczy, aż do przyjęcia przezeń Deklaracji Spółdzielczej Tożsamości w 1995 r.  Zdaniem Autora spółdzielczość jako element gospodarki społecznej i składowa społeczeństwa obywatelskiego może być efektywnym uzupełnieniem państwa, wolnego rynku, nadającym bardziej „ludzkie oblicze" efektom zglobalizowanej gospodarki.

Z kolei A. Michalik w artykule pt. „Korzenie polskiej spółdzielczości a rozwój sektora spółdzielczego w III Rzeczypospolitej" przedstawił analizę funkcjonowania organizacji spółdzielczych, które - wyrastając z doświadczeń czasów zaborów - dynamicznie rozwijały się w okresie dwudziestolecia międzywojennego, następnie próbowały znaleĽć swoje miejsce w trudnej rzeczywistości PRL, aby po transformacji gospodarczej i politycznej lat 90. ponownie stanąć przed poważnym wyzwaniem, jakim jest wykorzystanie idei spółdzielczości do rozwiązywania współczesnych dylematów rozwojowych. Autor stoi na stanowisku, że spółdzielczość może mieć istotny wpływ na rozwój gospodarczy nie tylko lokalnych wspólnot, ale również całych regionów, prowadząc do poprawy sytuacji materialnej mieszkańców.

Fundamentem ekonomii społecznej są bez wątpienia więzi społeczne, współpraca i zaufanie. Pisze o nich J. Gagacki w tekście zatytułowanym „Kapitał społeczny i kultura zaufania".

W części poświęconej omówieniu inicjatyw podejmowanych w obszarze ekonomii społecznej  przedstawiono trzy teksty. P. Frączak i J.J. Wygnański - w artykule „Manifest Ekonomii Społecznej cztery lata póĽniej. Lekcje i wnioski na przyszłość" - dokonują bilansu aktualnej kondycji ekonomii społecznej w Polsce. Tekst zasługuje na szczególną uwagę, m.in. ze względu na odbywający się obecnie proces tworzenia i konsultowania planów dotyczących nowego okresu programowania 2014-2020, do którego Autorzy również się odnoszą. M. Bohdziewicz-Lulewicz przedstawia opis działań podejmowanych przez władze regionalne Małopolski w zakresie ekonomii społecznej, które przyjęły kształt „Wieloletniego regionalnego planu działań na rzecz promocji i upowszechniania ekonomii społecznej oraz rozwoju instytucji sektora ekonomii społecznej i jej otoczenia w Małopolsce". Ostatni z artykułów autorstwa L. Dzień-Skrzyńskiej jest poświecony ocenie efektywności szkoleń zawodowych przeprowadzanych wśród osób odbywających karę pozbawienia wolności.

W dziale Recenzje Publikacji,  M. Ćwiklicki dzieli się swoimi refleksjami i spostrzeżeniami dotyczącymi książki pod redakcją R. Downinga „Canadian Public Policy and the Social Economy".

W Bibliotece tekstów klasycznych zamieszczono tłumaczenie ważnego tekstu A. Nichollsa „Legitymizacja przedsiębiorczości społecznej: izomorfizm refleksyjny w stadium preparadygmatu", w którym autor analizuje rozwój przedsiębiorczości społecznej z perspektywy teorii neoinstytucjonalnych.

Redakcja zaprasza potencjalnych Autorów - przedstawicieli środowiska naukowego, ekspertów i praktyków - do współpracy. Szczegóły dotyczące zasad nadsyłania tekstów znajdują się w zakładce Wskazówki dla Autorów. Przyjmowane są także teksty stanowiące komentarz do dotychczas prezentowanych na łamach czasopisma zagadnień.

Półrocznik jest wydawany przez Małopolską Szkołę Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie w projekcie „Zintegrowany System Wsparcia Ekonomii Społecznej", współfinansowanym ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Osoby zainteresowane wersją papierową publikacji prosimy o kontakt z Redakcją: pacuta@uek.krakow.pl, lub redakcjaes@uek.krakow.pl, tel. (12) 293 74 80.
 
Szósty numer półrocznika  „Ekonomia Społeczna" w wersji PDF do pobrania TUTAJ

Oceń szósty numer półrocznika „Ekonomia Społeczna" Ankieta do pobrania TUTAJ

Zachęcamy do zapoznania się ze wszystkimi numerami półrocznika „Ekonomia Społeczna"

Piąty numer półrocznika  „Ekonomia Społeczna" w wersji PDF do pobraniaTUTAJ

Czwarty numer półrocznika  „Ekonomia Społeczna" w wersji PDF do pobrania TUTAJ

Trzeci numer półrocznika  „Ekonomia Społeczna" w wersji PDF do pobrania TUTAJ

Drugi numer półrocznika  „Ekonomia Społeczna" w wersji PDF do pobrania TUTAJ

Pierwszy numer półrocznika  „Ekonomia Społeczna" w wersji PDF do pobrania TUTAJ

 

"Poprawa potencjału integracji społecznej na poziomie lokalnym poprzez ekonomię społeczną" - raport na temat Polski.

Zamieszczamy raport opublikowany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego - Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym, powstały w ramach projektu "Poprawa potencjału włączenia integracji społecznej na szczeblu lokalnym poprzez ekonomię społeczną (CFE/LEED (2008) 9/REV1)" realizowanego w ramach forum ds. Innowacji społecznych. Raport jest oparty w dużej mierze na dostępnych danych statystycznych, badaniach oraz materiałach zebranych w trakcie wizyty studyjnej przez zespół ekspertów OECD, przebywający w Polsce w czerwcu 2009 r.

Serdecznie zachęcamy do lektury!

Raport "Poprawa potencjału integracji społecznej na poziomie lokalnym poprzez ekonomię społeczną".

 

Inauguracyjne posiedzenie Zespołu ds. rozwiązań systemowych w zakresie ekonomii społecznej

2009.03.11

13 marca 2009 r. w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej odbędzie się inauguracyjne posiedzenie Zespołu ds. rozwiązań systemowych w zakresie ekonomii społecznej, powołanego przez Prezesa Rady Ministrów mocą Zarządzenia nr 141 z dnia 15 grudnia 2008 r.

W Zespole, będącym organem pomocniczym Prezesa Rady Ministrów, zasiadają osoby reprezentujące organy administracji rządowej, jednostki samorządu terytorialnego, przedstawiciele sektora ekonomii społecznej, związków zawodowych, organizacji pracodawców i jednostek naukowych.

Celem Zespołu jest wypracowanie systemowych rozwiązań w zakresie ekonomii społecznej, w szczególności prawno - instytucjonalnych i finansowych, w tym przygotowanie projektu strategii rozwoju ekonomii społecznej, a następnie ich promowanie i monitorowanie.

Powołanie Zespołu stanowić ma platformę współpracy w obszarze ekonomii społecznej.

Przewodniczącym Zespołu ds. rozwiązań systemowych w zakresie ekonomii społecznej jest Jarosław Duda, Sekretarz Stanu w MPiPS. W skład Zespołu weszli Podsekretarze Stanu  z następujących ministerstw: gospodarki, finansów, rozwoju regionalnego, edukacji, nauki i szkolnictwa wyższego, przedstawiciel KPRM,  przedstawiciele świata nauki: prof. J. Hauser, prof. H. Izdebski, prof. E. Leś, przedstawiciele Stałej Konferencji Ekonomii Społecznej (A. Sienicka, H. Wujec), Ogólnopolskiego Rewizyjnego Związku Spółdzielni Socjalnych (M. Juszczyk) oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych rekomendowanych przez Radę Działalności Pożytku Publicznego  (B. Sadowska, K. Margol, Ks. St. Słowik).

Powyższe działania są realizowane w ramach projektu Partnerstwo na rzecz instytucjonalizacji ekonomii społecznej współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

Społeczne zaangażowanie przedsiębiorstw w państwach rozwijających się - więcej niż tylko związek celów? Analiza Partnerstw między organizacjami pozarządowymi i przedsiębiorcami
Karin Schmidt
 
 

W czerwcu 2005 roku w Biuletynie Instytutu Filantropii i Społeczeństwa Obywatelskiego Maecenata działającego przy Uniwersytecie Humboldta w Berlinie ukazał się artykuł Karin Schmidt  Społeczne zaangażowanie przedsiębiorstw w państwach rozwijających się – więcej niż tylko związek celów? Analiza Partnerstw między organizacjami pozarządowymi i przedsiębiorstwami.  

Społecznie Odpowiedzialny Biznes – SOB (Corporate Social Responsibility) stał się w ostatnim czasie pojęciem modnym, szczególnie wśród przedsiębiorstw dbających o swój wizerunek. Unia Europejska w Zielonej Księdze definiuje SOB jako dobrowolne przyjęcie zobowiązań, które i tak wynikają z umowy i są zgodne z prawem oraz działalność, która jest praktykowana w stosunku do wszystkich Stakeholderów prowadzonej działalności gospodarczej, na których ta działalność oddziałuje.

Wiele przedsiębiorstw definiuje odpowiedzialność społeczną w sposób bardziej globalny tzn. poprzez określenie bezpośrednich, jak i pośrednich Stakeholderów. Firmy często angażują się w projekty w krajach rozwijających się, w których nie mają nawet siedziby ani klientów. Przedsięwzięcia z zakresu SOB realizowane np. w krajach Trzeciego Świata poprawiają wizerunek firmy, wpływają na współpracowników i klientów, nawet gdy ci nie są bezpośrednimi odbiorcami programów społecznych. Jak dotąd w różnorodnych badaniach Partnerstw z zakresu społecznie odpowiedzialnego biznesu analizowano oddzielnie zaangażowane w nie podmioty – organizacje pozarządowe i przedsiębiorstwa. W ramach badań, które przeprowadzono latem 2004 r. we Włoszech na zlecenie Centrali włoskich organizacji działających na rzecz pomocy dla krajów rozwijających się, zanalizowano po raz pierwszy dwie współpracujące strony.

W badaniu wzięto pod uwagę wszystkie projekty z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu, przygotowane w ramach pomocy dla krajów rozwijających się, a które powstały jako Partnerstwa pomiędzy przedsiębiorstwami a NGOsami. Z 85 Partnerstw losowo wybrano 25, spośród których w 15 przypadkach zarówno NGO, jak i przedsiębiorstwo udzieliło odpowiedzi na pytania kwestionariuszowe. Badanie przeprowadzono telefonicznie, ankiety zostały opracowane analogicznie tzn. odpowiedzi na te same pytania zostały udzielane z różnych perspektyw.

Badane Partnerstwa ze względu na kryterium udziału przedsiębiorstw w projekcie dały się podzielić na trzy grupy:

1. Współpraca fundraisingowa.

Przedsiębiorstwo występuje wyłącznie jako darczyńca, a NGO stanowi odbiorcę wsparcia finansowego. Przedsiębiorstwo przekazuje dotację, staje się ,,oficjalnym Partnerem” i może to wykorzystać dla celów reklamowych, poprawiając przy tym swój wizerunek

2. Wymiana Know – How.

Przedsiębiorstwo ściśle współpracuje z NGO i ma bezpośredni wpływ na realizację projektu. Oba podmioty wymieniają wiedzę ekspercką. NGO korzysta z profesjonalizmu przedsiębiorstwa, a przedsiębiorstwo z wiedzy eksperckiej organizacji, która np. od lat działa w regionie.

3. Przedsiębiorstwo prowadzi projekt wspólnie z miejscową organizacją.

Celem takiego modelu współpracy jest często poprawa warunków pracy i życia własnych pracowników (bezpośredni Stakeholder).  

Wyniki ankiety

Ponad 50% badanych Partnerstw powstało z inicjatywy przedsiębiorstwa, które wybrało określoną organizację i nawiązało z nią współpracę. Godnym podkreślenia jest fakt, że większość Partnerstw zostało nawiązanych dzięki osobistym kontaktom. Czynnik osobistego kontaktu pomiędzy przedsiębiorstwami i organizacjami wydaje się pokonywać problem nieufności międzysektorowej. Przedsiębiorstwo  zaufało, ponieważ ma większą pewność, że pieniądze zostaną w odpowiedni sposób wydatkowane, podczas gdy NGO, współpracując z konkretną osobą, przyjmuje że jej uczciwość przekłada się na wiarygodność firmy.

W ankiecie przedsiębiorcy mogli wskazać na następujące kryteria, które decydują o wyborze konkretnej NGO jako Partnera: wielkość i wizerunek organizacji, pola działalności, certyfikaty, przynależność do organizacji międzynarodowych, znani protektorzy, przejrzystość i profesjonalizm. Także wtedy, gdy inicjatywa wychodziła od przedsiębiorstw, błędnie przyjmowano, że NGO zaakceptuje każdy rodzaj współpracy, który się jej zaoferuje. Na podstawie badań ustalono, że w wielu organizacjach istnieją  tzw. czarne listy, które zawierają nazwy firm rażąco naruszających zasady moralne. Takie listy posiadają też przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwa wskazały przede wszystkim na zaangażowanie na rzecz ważnej społecznie inicjatywy jako element decydujący o udziale w Partnerstwie. Poza chęcią ,,zrobienia czegoś dobrego”, przedsiębiorstwa wyrażały również przekonanie, że dzięki wsparciu projektu w kraju rozwijającym się, motywują swoich pracowników i wzmacniają stopień identyfikacji z firmą. Zachęcają również swoich klientów do angażowania się w projekty społeczne (np. kupowanie produktów, z których sprzedaży przeznacza się fundusze na rzecz potrzebujących). Organizacje natomiast stwierdziły, że głównym i prawdziwym czynnikiem wpływającym na udział przedsiębiorstwa w projekcie jest wykorzystanie Partnerstwa dla celów marketingowych.

Organizacje oczekują od swoich partnerów przede wszystkim długookresowego wsparcia projektu.  Według przedstawicieli organizacji przedsiębiorstwa najchętniej uczestniczą w projektach krótkookresowych, które bezpośrednio przekładają się na efekty marketingowe. Jak się okazuje, łatwiej jest uzyskać wsparcie dla osieroconych dzieci w Afryce niż dla niepełnosprawnych w kraju. Firmy najchętniej angażują się w projekty w tych regionach, o których było głośno w mediach.

NGOsy oczekują również od przedsiębiorstw transferu know-how i fachowego wsparcia w zakresie zarządzania, ekonomiki (np. konstruowanie budżetu czy przeprowadzanie kontroli). Organizacje przy tym nie potępiają komunikowania o zaangażowaniu społecznym przedsiębiorstw. Wśród przedsiębiorstw panuje przekonanie, że organizacje oczekują wyłącznie finansowego wsparcia projektu. Wyjątkami są takie przedsiębiorstwa, które zaliczają się do drugiego typu współpracy (wymiana know - how).

Przedsiębiorstwa wyrażały opinię, że organizacje nie odwdzięczają się za oferowane wsparcie. Organizacje natomiast utrzymywały, że dostarczają przedsiębiorstwom raporty i sprawozdania z prowadzonej działalności, interpretując przy tym tą czynność jako odwdzięczenie się. Tymczasem przedsiębiorstwa określają to jako jeden z naturalnych elementów współpracy. Przedstawiciele NGO przyznawały, że firmy umieszczają ich logo na produktach reklamowych. Poza tym jak wynika z badania, w kilku przypadkach w kampaniach marketingowych wykorzystano również zdjęcia oraz filmy dotyczące prowadzonych projektów.  

Im większe jest przedsiębiorstwo, tym bardziej profesjonalnie zostanie wykorzystany projekt dla celów społecznych. Ogłoszenia, konferencje prasowe, Internet, Intranet, gazetki pracownicze, karty świąteczne to nośniki informacji o projekcie. W małych i średnich przedsiębiorstwach sporadycznie informuje się o Partnerstwach. Przedsiębiorstwa zupełnie inaczej oceniają swój udział w Projekcie niż wypowiadające się na ten temat NGOsy. W 50% przypadków organizacje nie zauważają udziału przedsiębiorstwa w realizacji projektu, a w 20% jedynie na poziomie informacyjnym.

Większość pytanych – organizacji i przedsiębiorstw nie wskazuje problemów we współpracy. Jest możliwe, że organizacje przemilczały pewne trudności, nie chcąc utracić wsparcia. W skali od 0 do 10 przedsiębiorstwa oceniły współpracę średnio na 9,15, a organizacje na 8,4. Tak wysokie zadowolenie jest tym bardziej godne uwagi, iż ankieta raz jeszcze potwierdziła istnienie ,,strukturalnego braku zaufania”. W konkretnych projektach obydwie strony były najczęściej zadowolone ze współpracy.

Nie może to jednak odwracać uwagi od nierównego podziału władzy w projektach realizowanych przez organizacje i przedsiębiorstwa. Zależność finansowa organizacji powoduje, że ich przedstawiciele obawiają się dyskutować o problemach, nie formułują wyraĽnie swoich oczekiwań i postrzegają swoje miejsce w Partnerstwie jako środek służący wyłącznie poprawie wizerunku firmy. Nie zmieni się to, dopóki organizacje nie uwolnią się od ,,wizerunku żebraka” i nie zaprezentują swojego produktu świadomie i profesjonalnie. Tylko wtedy związek celów pomiędzy przedsiębiorstwami i organizacjami non-profit przekształci się w prawdziwy związek równoprawnych partnerów. 

                                                                          Tłumaczenie i opracowanie - Magdalena Zaraś

                                                                                                     Źródło: www.maecenata.de 

 

 

 

 

Tagi:

Polecamy