7. Organizacje pożytku publicznego w liczbach w latach 2004-2019


Na podstawie przygotowanego przez Główny Urząd Statystyczny raportu
z 2017 roku podsumowującego funkcjonowanie organizacji pożytku publicznego w latach 2004-2015, wynika m.in., że od początku funkcjonowania tych podmiotów ich liczba wzrosła czterokrotnie z 2,2 tys. do 9,0 tys. W 2015 r. aktywną działalność prowadziło 8,8 tys. organizacji pożytku publicznego, tj. 98%. OPP stanowiły 10% wśród aktywnych podmiotów sektora non-profit takich jak: stowarzyszenia i podobne organizacje społeczne, fundacje, społeczne podmioty wyznaniowe
i samorząd gospodarczy. Natomiast już w 2016 r. liczba organizacji posiadających status opp wynosiła 9,11 tys. Na podstawie informacji z dnia 25 marca 2019 r. zawartej na stronie https://stat.gov.pl na przestrzeni lat 2008-2017 liczba aktywnych organizacji pożytku publicznego OPP wzrosła
o blisko 1/3 z 6,2 tys. do 9,2 tys. Aktywne OPP w 2017 r. stanowiły 10,1% wśród stowarzyszeń i podobnych organizacji społecznych, fundacji oraz samorządu gospodarczego.

Na podstawie informacji z dnia 25 marca 2019 r. zawartej na stronie https://stat.gov.pl na przestrzeni lat 2008-2017 liczba aktywnych organizacji pożytku publicznego OPP wzrosła o blisko 1/3 z 6,2 tys. do 9,2 tys. Aktywne OPP w 2017 r. stanowiły 10,1% wśród stowarzyszeń i podobnych organizacji społecznych, fundacji oraz samorządu gospodarczego.

Wykres 1. Liczba organizacji pożytku publicznego w latach 2004-2017

Źródło: Dane pochodzące ze strony internetowej: https://stat.gov.pl

Na koniec 2017 r. na terenie Polski zarejestrowanych było 9,5 tys. organizacji pożytku publicznego, wśród których 9,2 tys. działało aktywnie (97,2%). Organizacje pożytku publicznego stanowiły 10,1% aktywnych organizacji non-profit takich jak: stowarzyszenia i podobne organizacje społeczne, fundacje, społeczne podmioty wyznaniowe i samorząd gospodarczy. W 2017 r. 8,5 tys. podmiotów uprawnionych było do otrzymania odpisów z 1% PIT, gdyż złożyły sprawozdanie ze swojej działalności za 2016 r., a wśród nich 96,8% organizacji otrzymało odpisy
z 1% pdof. Wśród 8,2 tys. organizacji posiadających status opp, które w 2017 r. otrzymały odpis 1% od podatku PIT za 2016 r., średnia kwota tego odpisu wyniosła 80,1 tys. zł, ale połowa z nich uzyskała nie więcej niż 4,9 tys. zł.

1. Przychody z 1 % podatku dochodowego od osób fizycznych w latach 2004 – 2018. Struktura organizacji a zagadnienie 1% .

W 2018 r. przychody OPP z tytułu 1% wyniosły łącznie ponad 761 mln zł
i były o 101 mln zł wyższe niż w 2017 r. i dwukrotnie wyższe niż 10 lat wcześniej. Średnie przychody organizacji pożytku publicznego z tytułu 1% pdof w 2018 r. wyniosły 87,7 tys. i były o 7,6 tys. wyższe niż w 2017 r.

Wykres 2. Kwoty przekazane OPP w ramach wpłat z 1% pdof w latach 2004 – 2018

Źródło: Dane pochodzące ze strony internetowej: https://stat.gov.pl

Przeciętne wpływy z 1% PIT przypadające na jedną organizację pożytku publicznego zwiększyły się między 2011 r. a 2018 r. o 26,2 tys. zł (z 61,5 tys. zł do 87,7 tys. zł), natomiast mediana obniżyła się o 0,9 tys. zł (z 5,8 tys. zł do 4,9 tys. zł), co wskazuje na pogłębiające się rozwarstwienie organizacji. Podczas gdy ogólna kwota przekazywanych przez podatników środków zwiększa się, to środki otrzymywane przez połowę uprawnionych podmiotów są coraz niższe. W całym analizowanym okresie liczba OPP, których przychody z 1% pdof przekroczyły 1 mln zł, nie przekraczała 0,1 tys. podmiotów.

Wykres 3. Kwoty 1% przekazane organizacjom pożytku publicznego w latach 2011-2018 w tys. zł – obliczone dla podmiotów, które w danym roku miały przychody z 1% pdof

Źródło: Dane pochodzące ze strony internetowej: https://stat.gov.pl Struktura liczby organizacji pożytku publicznego i kwot przekazanych przez podatników w ramach mechanizmu 1% istotnie się od siebie różniły. Największą część podmiotów stanowiły:

• stowarzyszenia i podobne organizacje społeczne (73,6%),

• fundacje (25,8%),

• społeczne podmioty wyznaniowe (0,6%).

Z kolei największa część środków z 1% PIT przypadła fundacjom (73,7% wobec 23,3% na rzecz stowarzyszeń i podobnych organizacji społecznych
i 3,3% – społecznych podmiotów wyznaniowych). Ponad połowę wszystkich środków z 1% pdof otrzymały organizacje zajmujące się ochroną zdrowia, chociaż stanowiły zaledwie 13,4% spośród organizacji pożytku publicznego, które w 2017 r. miały przychody z tego źródła. W 2017 r. 54,8% środków przekazanych w ramach 1% pdof trafiło do organizacji zajmujących się ochroną zdrowia. Znaczną część przychodów z 1% pdof (28,0%) pozyskała najliczniejsza grupa organizacji (26,3%) zajmujących się pomocą społeczną
i humanitarną. Podmioty zajmujące się sportem, turystyką, rekreacją
i hobby, mimo że tworzyły 1/5 zbiorowości, to pozyskały jedynie 2,2% kwoty przekazanej w 2017 r. organizacjom opp. Natomiast nieco mniejsza zbiorowość organizacji działających w sferze edukacji i wychowania, badań naukowych (12,8%) posiadała 5,5-procentowy udział we wpływach z 1%.

Wykres 4. Struktura OPP oraz uzyskanych kwot z 1% pdof według głównej dziedziny działalności w 2017 r.

Źródło: Dane pochodzące ze strony internetowej: https://stat.gov.pl

Wykres 5. Struktura OPP oraz uzyskanych kwot z 1% pdof według rodzaju organizacji w 2017 r.

Źródło: Dane pochodzące ze strony internetowej: https://stat.gov.pl

2. Organizacje pożytku publicznego – najnowsze dane.

Opracowanie Stowarzyszenia Klon/Jawor pn. „Kondycja organizacji pozarządowych 2018” wskazuje, że w ubiegłym roku organizacje pożytku publicznego kierowały swoją pomoc najczęściej do: dzieci lub młodzieży (73%), mieszkańców okolicy lub lokalnej społeczności (62%), seniorów (39%), chorych lub osób z niepełnosprawnością (25%). Organizacje finansują swoje działania z różnych źródeł, są to m.in.:

• krajowe środki publiczne 65%,

• składki członkowskie 63%,

• filantropia indywidualna i instytucjonalna 63%,

• 1 procent podatku dochodowego od osób fizycznych 25%,

• działalność odpłatna i gospodarcza 23%.

Spośród 8.682 organizacji pożytku publicznego, które otrzymały w 2018 roku środki z 1%, trzy zdobyły 31% całej kwoty, którą podatnicy przekazali w ramach 1% należnego podatku na rzecz OPP w 2018 r. Podatnicy przekazali na rzecz tych organizacji łącznie 239,6 mln zł, podczas gdy przekazana kwota z 1 % pdof w 2018 r. wyniosła 761,3 mln zł. Liczba podatników, którzy przekazali 1% należnego podatku na rzecz organizacji OPP w 2018 r. to liczba 14,1 mln, co stanowiło 60% podatników wykazujących w zeznaniach należny podatek.

 Zestawienie liczby podatników przekazujących 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego wraz z kwotą przekazaną
w latach 2004-2019

 

2004 rok   –     80 tys.   –      10,4 mln zł

2005 rok  –     681 tys.  –      41,6 mln zł 

2006 rok  –  1.157 tys.  –       62,3 mln zł

2007 rok  –  1.604 tys.   –  105,4 mln zł

2008 rok  –  5.135 tys.   –  298,3 mln zł 

2009 rok  –   7.325 tys.   –  381,5 mln zł 

2010 rok  –   8.624 tys.  –   360,9 mln zł

2011 rok  –  10.135 tys.  –   403,9 mln zł

2012 rok –  11.166 tys.  –   459,4 mln zł

2013 rok  –  11.537 tys.  –   482,2 mln zł 

2014 rok  –   12.034 tys.  –    511,0 mln zł 

2015 rok  –   12.457 tys.  –  560,0 mln zł 

2016 rok  –   13.178 tys.  –  617,5 mln zł

2017 rok  –  13.614 tys.  –   660,2 mln zł 

2018 rok  –   14,131 tys.  –  761,3 mln zł

2019 rok  –  14,498 tys.  –  874,4 mln zł

Źródło: Dane pochodzące z „Informacji dotyczącej kwot 1% należnego podatku dochodowego od osób fizycznych przekazanych organizacjom pożytku publicznego z rozliczenia za 2016 r. – 2018 r.” Ministerstwa Finansów.

W wykazie organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 rok w 2019 roku jest 8 857 organizacji (stan na lipiec 2019 r.).

Źródło: BIP Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.